İrlanda’da Mesleki Eğitim ve Öğretim Öğretmenlerinin ve Eğiticilerinin yaygın ve resmi olmayan öğrenmesiyle ilgili genel bakış

Temel Bilgiler

Çalışma Bağlamında Mesleki Eğitim ve Öğretim

1. Öğretmenler

Ortaokul yapısı, İrlanda’da başlangıç mesleki eğitim ve öğretim (IVET) sistemi olarak değerlendirilir.

İrlanda’da öğretmen terimi, normalde ilköğretim veya ortaöğretimde örgün eğitim sisteminde çalışan kişileri tanımlar. Çocuklar 4-5 yaşlarından itibaren 11-12 yaşına kadar ilkokula devam ederler. Bundan sonra, 18 yaşına kadar ortaokula, meslek okuluna, devlet okuluna veya kapsamlı okullara giderler; ancak öğrenciler isterlerse 16 yaşından itibaren okulu yasal olarak bırakabilirler.

Aşağıdaki tabloda, IVET ve CVET sisteminde çalışan öğretmen türleri listelenmektedir.

Meslek türü	Yer
IVET öğretmeni	ortaokullar * devlet okulları/ kolejleri * meslek okulları * kapsamlı okullar *
CVET öğretmeni	VTOS (Mesleki Eğitim Fırsatları Programı) (21 yaş üzeri işsiz kesim için meslek okulları ve kolejleri; eğitim öğretmenler tarafından sunulur) İleri Eğitim Kolejleri
CVET kolej öğretmeni	teknoloji enstitüleri
CVET okutmanı	teknoloji enstitüleri üniversiteler özel kolejler ve diğer özel kurumlar
CVET eğiticisi/ eğitmeni	örneğin özel ticaret ve sanayi şirketlerinde FAS (İstihdam ve Eğitim Kurumu)
CVET özel eğitici/ eğitim danışmanı	özel eğitim merkezleriyle birlikte her türde ticaret ve sanayi şirketi

· Ortaokul düzeyindeki okul türleri, yönetim temeline ve finansman kaynaklarına göre ayrılır, ancak bu okulların tümünde aynı ders programı uygulanır.

· Devlet okulları ve kolejleri, aynı ders programını uygular ancak okullar yerel topluluklar tarafından yönetilirken, kolejler ilçe Mesleki Eğitim Komiteleri (VEC) tarafından çalıştırılır.

Devlet tarafından finanse edilen bir okulda öğretmenlik yapmak isteyenlerin, Eğitim ve Bilim Bakanlığı (DES) tarafından tanımlanan yönetmeliklerde belirtilen yeterlilik standartlarını karşılamaları ve aynı zamanda düzenli öğretmen kaydına girmeye hak kazanmaları gerekir. Ortaokul öğretmenleri, aşağıdaki iki yoldan birini takip ederek öğretmenlik yeterliliğini kazanabilir:

a. Öğretmenlik becerilerinin yanı sıra belirli konularda uzmanlaşan bir birincil dereceyi tamamlamak. Örneğin, bu tür yeterlilikler aşağıdaki yollarla kazanılabilir:

Ev Ekonomisi - Trinity Koleji/ St Catherine’s Koleji

Beden Eğitimi - Limerick Üniversitesi

b. Birincil derecenin ardından Eğitimde Yükseköğretim Diploması veya buna eşdeğer (akademik konu öğretmenleri) uygun bir derece kazanmak. Eğitimde Yükseköğretim Diploması, tüm üniversitelerde ve Dublin Teknoloji Enstitüsünde sunulan 1 yıllık bir kurstur.

CVET’te (Sürekli Mesleki Eğitim ve Öğretim), teknoloji üniversitelerinde öğretmenlik veya üniversitelerde kolej öğretmenliği veya okutmanlık için başvuran kişiler, birincil derece veya tercihen kendi konularında birincil derece sahibi olmalıdırlar; ancak herhangi bir öğretmenlik yeterliliğine sahip olmak zorunda değillerdir.

Öğretmen Temsil Birlikleri

Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından istihdam edilen tüm mesleki eğitim ve öğretim öğretmenleri, Öğretmenlik Kuruluna bağlıdır; ancak İrlanda’da tüm eğiticilerin genel sorumluluğunu üstlenen bir kurum yoktur. Öğretmenler ve eğiticilerin temsil edildiği başlıca kurumlar şunlardır:

TUI İrlanda Öğretmenler Sendikası http://www.tui.ie/

ASTI İrlanda Ortaokul Öğretmenleri Birliği www.asti.ie

IFUT İrlanda Üniversite Öğretmenleri Federasyonu wwwjfut.ie

2. Eğiticiler

İrlanda’da IVET sisteminde normalde eğiticilere rastlanmaz.

İrlanda’da işverenler tarafından belirlenen ölçütler dışında istihdamla ilgili ölçütler yoktur.

İrlanda’da eğiticinin yasal bir tanımı bulunmadığı için, herkes eğitici olabilir ve örgün yeterlilikleri veya pedagojik becerileri olmasa bile kendisini eğitici olarak adlandırabilir.

Bir devlet kurumu tarafından istihdam edilmek isteyen eğiticinin sahip olması gereken minimum yeterlilik, tanınan bir sertifikasyon kuruluşu tarafından verilen Eğitim ve Gelişim Sertifikasıdır.

Üniversiteler ve teknoloji enstitüleri haricinde eğiticiler için sertifikasyon sağlayan iki ana temsil birliği vardır:

a. Onaylı Personel ve Gelişim Enstitüsü (CIPD) www.cipd.ie ve

b. İrlanda Eğitim ve Gelişim Enstitüsü (IITD) www.iitd.ie

Bir kuruluşa eğitici olarak istihdam edilmek züere başvuru yapan kişiler, normalde bu iki birlikten birine veya her ikisine birden üyedir ve en azından bir akredite edilmiş yeterliliğe sahiptir. İrlanda’da bulunan çoğu üniversite ve teknoloji enstitüsünde, yarı zamanlı, tam zamanlı ve açık öğrenme şeklinde olabilen eğitim ve gelişim kursları vardır. Bu kurslar, vakıf kurslarından Mastır (örneğin Galway Üniversitesinde sunulan) derecelerine kadar çeşitlilik gösterebilir:

· Eğitim ve Öğretim Vakıf Diploması

· Eğitim ve Öğretim Sertifikası

· Eğitim ve Öğretim Diploması

· Eğitim ve Öğretim Lisans Diploması: III Yıllık

· Eğitim ve Öğretim Lisans Diploması: IV Yıllık

· Yetişkin Öğrenimi ve Gelişimi Yüksek Lisans Diploması

Eğiticileri kendi devlet kurumlarının dışında doğrudan etkileyen hükümet politikaları yoktur.

İrlanda’da deneyimin tanınması ve onaylanması

İrlanda’da, henüz yaygın öğrenmeyi akredite eden oturmuş bir ulusal sistem yoktur. İrlanda’da eğitim ve öğretime erişim ve becerilerin sertifikasyonu yönündeki talebin sonucunda gelişen geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili çeşitli pilot deneyimler mevcuttur.

· Geçmiş öğrenmeyi tanımanın tanımı (FETAC – İleri Eğitim ve Öğretimi Belgelendirme Kurulu)

Geçmiş Öğrenmenin tanınması, sanayide, toplumda ve gönüllü sektördeki bireyler tarafından resmi olmayan yollarla kazanılan bilgilerin, becerilerin ve yetkinliklerin tanınmasına duyulan ihtiyaç sonucunda ortaya çıkan bir süreçtir.

Geçmiş öğrenmenin tanınması, bir şekilde kazanılan öğrenmenin tanımlanması, değerlendirilmesi ve tanınmasından oluşan geniş bir süreçtir.

Geçmiş öğrenmenin tanınması, beceri, bilgi ve yetkinlik sahibi bireylerin geçmiş deneyimlerine dayanarak erişim, muafiyet/ kredi ve tam belge almalarını kolaylaştırır.

Yaygın ve resmi olmayan öğrenmenin tanınması, aynı zamanda erişimi teşvik etmek için de bir araçtır. Bireyler, gerçek yetkinliklerini yansıtan düzeyde örgün eğitime veya öğretim programlarına girebilir ve başlayabilirler.

Pek çok durumda geçmiş öğrenmenin tanınması, bireylerin bir belge için veya doğrultusunda uygun alanda mevcut standartlara göre bilgilerinin, becerilerinin ve yetkinliklerinin ölçülmesini ve değerlendirme sürecinin ardından onaylanmasını kapsar. Diğer modeller, deneyimin onaylanması amacıyla gösterge olarak geliştirilen özel standartları kapsar. Bazı durumlarda, tanıma öğretici niteliktedir ve sertifikasyonla sona ermez. Örneğin, kalite güvencesi veya sigorta gereksinimlerini karşılamak için veya bazı üye ülkelerde rekabetle ilgili nedenlerden ötürü, işverenler çalışanlarının bilgilerinin, becerilerinin ve yetkinliklerinin tanınmasına ihtiyaç duyabilir.

Ulusal Yeterlilik Kurumu

1999 tarihli İrlanda Ulusal yeterlilik Kurumu (NQAI) Kanunu, Ulusal Mesleki Sertifikasyon Kurulunun (NCVA) yerini almıştır. Yeni kurumun kurulmasının nedeni, devlet sınırları içinde gerçekleştirilen tüm akredite edilmiş mesleki ve teknik eğitimin, eğitim ve kalite açısından ulusal ve uluslararası tanınmış standartlara uygunluğunu güvence altına almaktır.

Yeni kuruma bağlı iki kuruluş vardır: İleri Eğitim ve Öğretim Sertifikasyon Kurulu (FETAC) ve Yüksek Eğitim ve Öğretim Sertifikasyon Kurulu (HETAC). Yeni kurullarla birlikte üniversiteler ve Dublin Teknoloji Enstitüsü, tüm meslek ve eğitim kurslarının akreditasyonundan sorumludur. Sonuç olarak, tüm kursların onaylanması ve akreditasyon verilmeden önce gerekli değişikliklerin yapılması için bu kurumlara sunulması gereklidir. FETAC, altıncı düzeye kadar (aşağıya bakın) sertifikasyon sağlayan tüm meslek kurslarından ve ileri eğitimden sorumludur. HETAC, altıncı düzeyden onuncu düzeye kadar teknoloji enstitüleri ve diğer özel yükseköğretim kurumları (özel kolejler veya iş okulları) tarafından verilen akademik türde kurslardan sorumludur.

Bunların çalıştığı ve belge verdiği 10 düzey vardır:

Düzey	Standart
Bir	FETAC – Vakıf Sertifikası; Giriş Düzeyinde Meslek Becerileri Sertifikası; Ulusal Zanaat Sertifikası; Ulusal Vakıf Sertifikası; Ulusal Beceri Sertifikası; Ulusal Meslek Sertifikası
İki	FETAC – Ulusal Meslek Sertifikası
Üç	FETAC – Ulusal Meslek Sertifikası; Özel Beceri Sertifikası ORTAOKULLAR – Ortaokul Sertifikası
Dört	FETAC – Sertifika; ORTAOKULLAR – Tasdikname
Beş	FETAC – Sertifika; ORTAOKULLAR – Tasdikname
Altı	FETAC – İleri Sertifika; HETAC ve Dublin Teknoloji Enstitüsü – Yüksekokul Sertifikası
Yedi	HETAC ve Dublin Teknoloji Enstitüsü ve üniversiteler – Normal Lisans Derecesi
Sekiz	HETAC ve Dublin Teknoloji Enstitüsü ve üniversiteler – Yüksek Diploma ve Lisans Derecesi
Dokuz	HETAC ve Dublin Teknoloji Enstitüsü ve üniversiteler – Mastır Derecesi ve Yüksek Lisans Diploması
On	HETAC ve Dublin Teknoloji Enstitüsü ve üniversiteler – Doktora Derecesi

İrlanda Ulusal Yeterlilik Kurumu, geçmiş öğrenmenin tanınmasını söyle tanımlamaktadır: ‘Bir programa girmeden önce gerçekleşmiş olan ancak değerlendirilmemiş veya ölçülmemiş öğrenmenin tanınması. Bu geçmiş öğrenme örgün, yaygın ve resmi olmayan yollarla kazanılmış olabilir.’

Kurum, Geçmiş Öğrenmenin Tanınmasının programa girişi, belgeye veya muafiyete yönelik kredilendirmeyi ve tam belgelendirmeye uygunluğu kolaylaştırdığını belirlemiştir.

· Amaç

Geçmiş öğrenmenin tanınmasındaki amaç (programa erişim veya giriş için), geleceğin öğrencilerinin fırsatlarını genişletmektir. Bu öğrenme karşısında ek bir engel teşkil etmemeli, programa erişim için destek ve ek bir yöntem sağlamalıdır.

· Erişimin NQAI tanımı

Bilgileri, becerileri veya gerekli yetkinlikleri tanınan öğrencilerin bir eğitim ve öğretim programına başlamalarını sağlayan süreç.

· FETAC'nin ve HETAC'nin sorumlulukları

1999 tarihli İrlanda Ulusal Yeterlilik Kurumu (NQAI) Kanununa göre, Belgelendirme Kurulları olan FETAC'nin ve HETAC'nin sorumluluğu, Kurum tarafından belirlenen erişim, aktarım ve ilerleme prosedürlerinin sağlayıcılar tarafından uygulanmasını güvence altına almaktır. Geçmiş öğrenmenin tanınması, öğrencilerin erişiminin, aktarımının ve ilerlemesinin gerçekleşmesini sağlayacak prosedürlerden biridir.

Ayrıca Yeterlilik (Eğitim ve Öğretim) Kanunu hükümleri çerçevesinde, öğrenci özel programlara katılmak zorunda kalmadan Belgelendirme Kurullarından belge isteyebilir. Bu Kurullar tarafından kendilerini bu şekilde sunan bireylere kolaylık sağlamak üzere bir süreç geliştirmeleri gerekecektir.

Ulusal Yeterlilik Kurumu, Kurulların aşağıdakileri yapmasını şart koşar:

▪ geçmiş öğrenmenin tanınması için belgelendirme yapıları açısından düzenlemelerle ilgili bir bildirim hazırlamaları;

▪ sağlayıcıların belge veren programlar ve süreçlerde geçmiş öğrenmenin tanınmasına yönelik düzenlemelerle ilgili bir bildirim geliştirilmesi ve yayınlanmasıyla ilişkili olarak kendileri için belirlenen prosedürleri uygulamalarını güvence altına almaları;

▪ bu konudaki eylemlerin uygunluğunu ve etkinliğini izlemeleri ve uygunsa öğrenciye verilecek belgeyle ilgili standartların başarı düzeyini belirlemek üzere bir sağlayıcıdan yardım istemeleri.

Geçmiş öğrenmenin tanınması, organizasyonel değişim geçiren belirli sanayilerden gelen taleplere karşılık olarak geliştirilmiştir. Örneğin:

· FAS (Ulusal İstihdam ev Eğitim Kurumu), deneyimli ancak yarı beceri sahibi elektrik işçileri için bir akreditasyon programı tasarlamıştır. İşçiler, elektrik çıraklığıyla hızlı bir şekilde izlenmişler ve sürecin bir parçası olarak geçmiş deneyimlerine göre akredite edilmişlerdir.

· Failte Ireland, turizm, yiyecek hizmetleri ve otel sektöründe çalışan ve resmi olarak tanınmayan işçiler için geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili prosedürlere sahiptir. Adaylar Failte Ireland’a başvururlar; akıl hocası olarak görevlendirilirler; bir kanıt portföyü hazırlarlar. Daha sonra Geçmiş Öğrenmeyi Tanıma komitesi adayla bir görüşme yapar ve başvuru sahibinin belirli standartlara ulaştığı görülürse adaya sertifika verilir. Yazılı sınav yapılmaz.

· Çeşitli Teknoloji Enstitüleri (Waterford, Cork, DIT), geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili prosedürlere sahiptir. Halihazırda bunlar, yalnızca gelişmiş düzeyde çalışma programlarına giriş veya bir çalışma programından muafiyet için kullanılmaktadır. Görüşmeler, tüm vakalarda sürecin bir parçasını oluşturur. Yapısal olmalarına karşın bu prosedürler, yasal çerçevenin ulusal düzeyde kalite güvencesi ve/veya yeterlilik akreditasyonundan sorumlu resmi bir kurumun bulunduğu durumlarda gözlemlendiği kadar yapısal değildir.

İrlanda’da öğrenmenin resmi olmayan ortamlarda gerçekleşebileceği görüşü genel kabul görmez. Henüz resmi olmayan öğrenmeyi akredite etmek için resmi bir sistem mevcut değildir. Bununla birlikte, İrlanda’da ortaya çıkmakta olan çeşitli akımlar vardır ve FETAC ve HETAC yukarıda belirtilenlere ek olarak geliştirme sürecine de katılmaktadır. Geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili yaklaşımlar, büyük ölçüde ulusal standartlara ve yetkinliğe dayalı değerlendirme ve özel öğrenme çıktıları kavramıyla ilişkilidir. Oturmuş bir APEL (geçmiş öğrenmeyi tanıma) ağı, grup düzeyinde ve bireysel düzeyde katkıda bulunmaya ve geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili yayınları desteklemeye devam etmektedir; Dublin’de Haziran 2004’t bir konferans düzenlenmiştir.

· FETAC’ın sorumluluğu

FETAC’ın girişle ilgili sorumluluğu, sağlayıcılar tarafından erişim prosedürlerinin uygulanmasını güvence altına almaktır. Bu prosedürleri güvence altına almak için kullanılan metodoloji, FETAC’la kararlaştırılacak Sağlayıcı Kalite Güvence Politikasına ve Program Onaylama Politikasına ve Kurallarına uygun olarak gerçekleşir. Bu Kurallar, geçmiş öğrenmenin tanınmasıyla ilgili benimsenecek geniş yaklaşımı belirler.

· Sağlayıcının sorumluluğu

Sağlayıcı, erişim, akarım ev ilerleme prosedürlerini uygular.

Sağlayıcı, her programa giriş için mevcut düzenlemelerle ilgili bildirim geliştirir.

Sağlayıcı, geçmiş öğrenmenin tanınmasındaki amacı tanımlar.

Sağlayıcı, programda başarılı olabilmek için gerekli bilgiler, beceriler ve yetkinliklerle ilgili bir bildirim hazırlar.

Geleceğe yönelik gelişmeler

İrlanda’da, İrlanda Ulusal Yeterlilikler Kurumundan Ulusal Yetişkin Öğrenimi Kuruluyla birlikte, geçmiş öğrenmenin ve işte öğrenmenin akreditasyonuna yönelik mekanizmaları desteklemek üzere yüksek becerilere sahip Öğrenme Değerlendirme Uzmanları havuzunu oluşturmayı amaçlayan ulusal eğitim programının fizibilitesini incelemeleri istenecektir. (Yetişkin Eğitimiyle İlgili Beyaz Belge, 2000: 6.7)

Nora M.T. Byrne

Eğitici Ağı

Caimar International Ltd.

Dublin

İrlanda

Kasım 2004